ForumHayali.Com - İslamiyet Tarihi

İslam tarihinin en dinamik, en adaleti ve aynı zamanda en büyük fetih hareketlerinin yaşandığı döneme yolculuğa çıkıyoruz. Hz. Muhammed’in (s.a.v.) vefatının ardından başlayan ve devlet başkanlarının seçimle iş başına gelmesi nedeniyle "İslam’ın Cumhuriyet Dönemi" olarak da adlandırılan Dört Halife (Hulefâ-yi Râşidîn) dönemini tüm detaylarıyla, önemli dönüm noktalarıyla sizler için derledik.

İşte İslamiyet'in kaderini şekillendiren o 4 büyük dönem:

1. Hz. Ebubekir Dönemi (632 - 634) – Sadelik ve İstikrar

Peygamberimizin vefatının ardından yaşanan ilk büyük sarsıntıyı zekası ve kararlılığıyla göğüsleyen ilk halifedir. Sadece 2 yıl görev yapmasına rağmen devletin temellerini korumuştur.

Riddet Savaşları: İslam'dan dönen (irtidat eden) kabileler ve ortaya çıkan yalancı peygamberler (Müseylimetü'l-Kezzab vb.) etkisiz hale getirildi. İç istikrar yeniden sağlandı.

Kur'an-ı Kerim’in Kitap Haline Getirilmesi: Savaşlarda birçok hafızın şehit düşmesi üzerine, Hz. Ömer’in önerisiyle Zeyd bin Sabit başkanlığında bir komisyon kuruldu. Dağınık haldeki ayetler toplanarak ilk Mushaf (kitap) oluşturuldu. Bu, İslam tarihinin en kırılma noktalarından biridir.

2. Hz. Ömer Dönemi (634 - 644) – Adalet ve Devletleşme

İslam devletini gerçek anlamda bir "imparatorluk" ve kurumsal bir yapı haline getiren liderdir. Sert ama adil yönetim anlayışıyla bilinir.

Devasa Fetihler: Sasaniler (İran), Irak, Suriye, Filistin ve Mısır fethedildi. Kudüs anahtarları bizzat Hz. Ömer tarafından teslim alındı.

Kurumsallaşma Adımları: Devlet sınırları çok büyüdüğü için ülke eyatletlere bölündü ve valiler atandı. Divan teşkilatı (Beytü'l-Mal - Devlet Hazinesi) kuruldu. Düzenli ordular ve ordugah şehirler kuruldu.

Hicri Takvim: Müslümanların resmi bir takvimi olması amacıyla, Hicret’i (622) başlangıç kabul eden Hicri Takvim uygulamaya konuldu.

3. Hz. Osman Dönemi (644 - 656) – Genişleme ve İlk Kırılmalar

En uzun süre halifelik yapan (12 yıl) ve yumuşak huyuyla tanınan Hz. Osman dönemi, hem büyük başarıların hem de ilk iç karışıklıkların başlangıcı oldu.

İlk İslam Donanması: Şam Valisi Muaviye tarafından ilk deniz ordusu kuruldu. Kıbrıs fethedildi ve Akdeniz'de Bizans'a karşı üstünlük sağlandı.

Kur'an-ı Kerim’in Çoğaltılması: Hz. Ebubekir döneminde kitap haline getirilen Kur'an, farklı lehçelerin karışmasını önlemek amacıyla çoğaltılarak Küfe, Basra, Şam ve Mısır gibi büyük İslam merkezlerine gönderildi.

İç Karışıklıklar: Dönemin son yıllarında devlet kademelerine kendi akrabalarını (Ümeyyeoğulları) getirdiği iddiaları ve bazı fitne odaklarının kışkırtmasıyla isyanlar çıktı. Hz. Osman, evinde Kur'an okurken şehit edildi.

4. Hz. Ali Dönemi (651 - 661) – İç Mücadeleler ve İlmin Kapısı

Peygamberimizin damadı ve amcasının oğlu olan Hz. Ali, devletin en çalkantılı, iç savaşlarla boğuştuğu döneminde halifelik yaptı. Bu yüzden fetihler tamamen durdu.

Cemel Vakası (Deve Olayı): Hz. Osman'ın katillerinin hemen bulunmasını isteyen Hz. Ayşe, Talha ve Zübeyr safı ile Hz. Ali ordusu arasında yaşanan ilk Müslüman iç savaşıdır.

Sıffın Savaşı ve Hakem Olayı: Şam Valisi Muaviye ile Hz. Ali arasında yaşandı. Savaş tam kazanılacakken Muaviye'nin askerlerinin mızraklarına Kur'an sayfaları takması üzerine "Hakem Heyeti" kuruldu. Hile karışan Hakem Olayı sonrası İslam dünyası; Hz. Ali taraftarları, Muaviye taraftarları ve her iki lideri de reddeden Hariciler olarak üçe bölündü.

Dönemin Sonu: Hz. Ali, Kufe'de bir Harici olan İbn Mülcem tarafından zehirli bir kılıçla şehit edildi. Böylece Dört Halife dönemi sona erdi ve Emeviler (Saltanat) dönemi başladı.