Tarihte Bugün - 4 Mart

Mısır, Suriye, Yemen ve Filistin'in sultanı ve Eyyubi hanedanının ilk hükümdarıydı.

2 ekim 1187'de Kudüs'ü alarak kentte 88 yıl süren işgale son verdi, Hıristiyanların misilleme olarak düzenledikleri III. Haçlı Seferi'ni etkisiz hale getirdi.

Babası Necmeddin Eyyubi, Selçuklu emiri İmadeddin Zengi'nin hizmetinde görevliydi. Baalbek ve Şam'da büyüyen Selahaddin iyi bir din eğitimi aldı. Askeri yaşamı, amcası Asadeddin Şirkuh'un hizmetine girmesiyle başladı.

Mısır'ın Latin-Hıristiyan devletlerinin eline geçmesini önlemek amacıyla düzenlediği üç sefer sırasında, Kudüs'ün Latin kralı I. Amalricus, Mısır'ın Fatımi halifesinin güçlü veziri Şavar ve Şirkuh arasında karşılıklı bir mücadele gelişmişti.

Salahaddin, Şirkuh'un ölümünden ve Şavar'ın öldürülmesinden sonra, henüz 31 yaşındayken hem Suriye birliklerinin komutanlığına, hem de Melik unvanıyla Mısır vezirliğine atandı (1169).

1171'de Mısır'da Şii Fatımi halifeliğine son vererek Sünniliğe dönüldüğünü ilan etti ve Mısır'ın tek yöneticisi oldu. Bir süre Emir Nureddin'in vasalı olarak kaldıysa da bu ilişki Suriye emirinin 1174'te ölmesiyle sona erdi.

Mısır'daki zengin tarım topraklarını mali dayanak olarak kullanan Selahaddin, Nureddin'in çocuk yaştaki oğlu adına naiplik talebinde bulunmak üzere küçük, ama çok disiplinli bir orduyla Suriye'ye hareket etti.

Fakat çok geçmeden bu talebinden vazgeçerek, 1174'ten 1186'ya değin Suriye, Kuzey Mezopotamya, Filistin ve Mısır'daki tüm Müslüman topraklarını kendi bayrağı altında birleştirmeye girişti.

Sahtekarlık, ahlaksızlık ve gaddarlıktan uzak, cömert, erdemli, kararlı bir hükümdar olarak ünlendi. O zamana değin iç çekişmeler ve yoğun rekabet yüzünden Haçlılara direnmekte güçlük çeken Müslümanların güçlenmelerini sağladı.

Selahaddin, yeni ya da gelişmiş askeri teknikler kullanmak yerine, çok sayıdaki düzensiz kuvvetleri birleştirip disiplin altına alarak askeri güç dengesini de kendi lehine çevirmeyi başardı.

1187'de bütün gücüyle, Latin krallıklarına yöneldi. 4 temmuz 1187'de tükenmiş ve susuzluktan bitkin düşmüş bir Haçlı ordusunu, Kuzey Filistin'de Taberiye yakınındaki Hattin'de sıkıştırdı ve birkaç günde yok etti.

Haçlıların nüyük kaybıyla Kudüs Krallığı'nın neredeyse tümünü ele geçirdi. Akka, Betrun, Beyrut, Sayda, Nasıra, Nablus, Yafa ve Aşkelon üç ay içinde düştü. Selahaddin Haçlılara en büyük darbesini ise Kudüs'ü alarak indirdi.

Selahaddin'in başarısına düşen tek gölge Sur'un alamamasıydı. 1189'da Haçlı işgali altında yalnızca üç kent kalmış, sağ kalan Hıristiyanlar zorlu bir kale olan Sur'da toplanarak karşı saldırının çıkış noktasını oluşturmuşlardı.

Kudüs'ün düşmesiyle derinden sarsılan Batılılar yeni bir Haçlı seferi çağrısında bulundu. III. Haçlı Seferi çok sayıda büyük soylu ve ünlü şövalyenin yanı sıra üç ülkenin krallarını da savaş alanına çekti.

III. Haçlı Seferi uzun ve tüketici oldu. Aslan Yürekli Richard tartışmasız askeri dehasına karşın hiçbir sonuca ulaşamadı. Haçlılar Doğu Akdeniz'de ancak güvensiz bir toprak parçasına tutunabildi.

Kral Richard ekim 1192'de dönüş için yelken açtığında savaş sona ermişti. Selahaddin başkent Şam'a çekildi. Uzun seferler ve at üstünde geçen günlerden sonra çok yaşamadı ve 4 mart 1193'te hayata gözlerini yumdu.

Günün diğer önemli olayları

1656: Düşük ayarlı para ve alınamayan maaşlar için ayaklanan askerler, IV. Mehmed'in onayıyla bazı saray ağalarını idam ettirdi.
1923: Mustafa Kemal Paşa'nın 17 şubattaki konuşmasıyla başlayan İzmir İktisat Kongresi sona erdi.
1929: Takriri Sükun Kanunu yürürlükten kalktı.
1934: İstanbul Üniversitesi'nde açılan İnkılap Tarihi Enstitüsü'nde ilk dersi Milli Eğitim Bakanı Hikmet Bayur verdi.
1934: Ankara Radyosu yayınına başladı.
1940: İstanbul'da yapılan Altıncı Balkan Güreş Şampiyonası'nda Türk takımı beş birincilik alarak altıncı kez şampiyon oldu.
1964: BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'a uluslararası güç gönderme kararı aldı.
1992: İspanya'daki Engizisyon baskısından kaçarak Osmanlı İmparatorluğu'na sığınan Museviler, Türkiye'ye gelişlerinin 500'üncü yılını kutladı.
1994: Dokunulmazlıkları kaldırılan DEP milletvekilleri Leyla Zana, Sırrı Sakık, Ahmet Türk, Selim Sadak ve bağımsız milletvekili Mahmut Alınak gözaltına alındı. Mezarcı ve DEP Şırnak Milletvekili Selim Sadak serbest bırakıldı.
2002: Ilımlı Arnavut lider İbrahim Rugova, Kosova'nın ilk devlet başkanı seçildi.