Tarihte Bugün - 16 Mart

16 mart 1978'de İstanbul Üniversitesi'nden öğle üzeri dersten çıkan Hukuk ve İktisat Fakültesi öğrencilerine kimlikleri saptanamayan bir grup tarafından bombalı ve silahlı bir saldırı yapıldı.

Saldırıda Hatice Özen, Cemil Sönmez, Baki Ekiz, Turan Ören, Abdullah Şimşek, Hamit Akıl ve Murat Kurt öldü, 41 öğrenci yaralandı. Olaydan sonra İstanbul Üniversitesi Senatosu, üniversiteyi süresiz kapatma kararı aldı.

Öğrencilerin üzerine bomba atanların içinde olduğu iddia edilen Hukuk Fakültesi son sınıf öğrencisi Hamit Akyüz, 17 nisan 1978'de İzmit'te yakalandı.

Saldırı nedeniyle İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi'nde açılan davada, Ülkü Ocakları İstanbul Şubesi Başkanı Orhan Çakıroğlu, Kazım Ayaydın, Mehmet Gül, Ahmet Hamdi Paksoy ve Sıddık Polat yargılandı.

30 mart 1980'de biten davada Sıddık Polat'a 11 yıl hapis cezası verildi, diğer sanıklar beraat etti. Askeri Yargıtay'ın 5 ekim 1982 tarihli kararından sonra Sıddık Polat da beraat etti.

Dava, zamanaşımına uğramak üzereyken yeni delillerin ışığında olaydan 17 yıl sonra 1995 yılında İstanbul Altıncı Ağır Ceza Mahkemesi'nde ikinci kez açıldı.

1997'de İstanbul Barosu bünyesinde kurulan Susurluk Komisyonu'na gelen bazı belgelerden dönemin Ülkü Ocakları Başkanı Lokman Kondakçı ile dönemin İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş arasında katliamın karanlık noktalarını aydınlatacak önemli bir görüşme yapıldığı anlaşıldı.

Avukatlar bu belgeleri mahkemeye sundu ve Milli İstihbarat Teşkilatı'ndan belge ve görüşme tutanaklarının tamamının gönderilmesini istedi. MİT mahkemenin bu isteğine olumsuz yanıt verdi ve İçişleri Bakanlığı'nın muhatap alınmasını istedi.

Uzun süren yazışmalardan sonuç alınamaması üzerine avukatlar, "MİT'in mahkemeye müdahale ettiği, savunma haklarının kısıtlandığı" gerekçesiyle davadan çekildi.

Ayrıca, büyük bölümü açıklanan, bazı gazetelerde de yayınlanan belgeler nedeniyle Avukat Cem Alptekin 'gizli belgeleri açıkladığı' iddiasıyla İstanbul Beşinci Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılandı ve beraat etti.

16 mart 1978'de düzenlenen silahlı-bombalı saldırı nedeniyle açılan davanın, MİT'in istenen belgeleri göndermemesi ve bu nedenle davanın sonuçlanmaması nedeniyle avukatlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurdu.

Avukatlardan Hilmi Hanta, "16 martın çözülmesi demek, 12 eylülün çözülmesi demek. Onun için yıllardır MİT istenilen belgeyi göndermiyor. Aradan 25 yıl geçtiği halde deliller karartılıyor, toplanması engelleniyor" dedi.

Günün diğer önemli olayları

1920: İtilaf Devletleri, İstanbul'u işgal etti.
1921: SSCB, Ankara Hükümeti'ni resmen tanıdı; Moskova Antlaşması imzalandı.
1929: Tuluatçı Kel Hasan Efendi, 55 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.
1939: Ses sanatçısı Eftelya Hanım (Denizkızı) İstanbul'da vefat etti.
1940: Nobel Ödüllü ilk kadın yazar Selma Lagerlöf, 82 yaşında yaşamını yitirdi.
1956: Keman sanatçısı Suna Kan, İtalya'da ödül aldı. Gazeteler, "Paganini sağ olsaydı, Suna Kan'ı alnından öperdi" diye yazdı.
1964: TBMM'de gizli yapılan olağanüstü toplantıda, hükümete gerektiğinde Kıbrıs'a müdahale yetkisi verildi.
1965: Zeki Müren'in başrolde olduğu Çay ve Sempati oyununun, Arena Tiyatrosu'nda sahnelenmesine başlandı.
1969: Türkan Şoray, ücretini 60 bin liradan 75 bin liraya çıkardı ve Türk sinemasının en pahalı oyuncusu oldu.
1971: Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan, Sivas'a bağlı Gemerek'te jandarmayla girdikleri çatışma sonunda yakalandı.
1972: Cumhuriyet Senatosu; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararını onayladı.
1978: İtalya'da eski başbakanlardan Aldo Moro, Kızıl Tugaylar tarafından kaçırıldı.
1994: TBMM tarafından dokunulmazlıkları kaldırıldıktan sonra gözaltına alınan beşi DEP'li altı milletvekili, TCK'nın 125'inci maddesine muhalefet ettikleri gerekçesiyle DGM'ye sevk edildi. Vatana ihanetle suçlanan milletvekilleri, 17 martta tutuklanarak cezaevine konuldu.
1998: Halkbilim Araştırmacısı Pertev Naili Boratav, Paris'te hayata veda etti.
1999: Kosova'daki Sırp güçlerine karşı, 70 gün sürecek hava harekatı başlatıldı