Tarihte Bugün - 15 Mayıs

Selanik'te doğan Hasan Tahsin'in asıl adı Osman Nevres'ti. 1904'te Teşkilat-ı Mahsusa'ya girdi ve Bükreş'te Türklere karşı kışkırtıcı çalışmalar yapan iki İngiliz gazeteciye suikast düzenlediği için 10 yıl hapse mahkum edildi.

1916'da hapisten kaçarak İstanbul'a döndü. Verem tedavisi için İsviçre'ye gitmek zorunda kalınca, tanınmamak için pasaportuna babasının adı olan Hasan Tahsin'i yazdırdı ve hep bu adı kullandı.

1918'de İzmir'e yerleşerek gazeteciliğe başladı. Hukuk-ı Beşer gazetesinde çıkan başyazılarında İttihat ve Terakki Fırkası'nı şiddetle eleştirdi.

15 mayıs 1919'da İzmir'e giren Yunan askerlerine ilk kurşunu sıkarak işgallere karşı silahlı direnişi başlatan Hasan Tahsin, hemen oracıkta şehit edildi. 1973'te İzmir Konak Meydanı'nda Hasan Tahsin anısına İlk Kurşun Anıtı dikildi.

Günün diğer önemli olayları

1718: Londralı avukat James Puckle, makineli tüfeği icat etti.
1756: Kuzey Amerika'daki egemenlik mücadelesinde İngiltere'nin Fransa'ya savaş açmasıyla, Fransa-Kızılderili savaşı olarak da bilinen Yedi Yıl Savaşı başladı.
1873: Darüşşafaka Lisesi kuruldu.
1919: Mustafa Kemal, Yıldız Sarayı Küçük Mabeyn Köşkü'nde Padişah Vahdettin ile görüştü.
1924: Sanayi-i Nefise Mektebi (M.Ü. Güzel Sanatlar Akademisi) öğrencileri ilk resim sergilerini İstanbul'da açtı.
1929: ABD'de Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi ilk ödüllerini dağıttı. ABD yapımı sessiz film 'Wings', En İyi Film ödülünü aldı. Ödüller, 1931'den beri Oscar adıyla da biliniyor.
1933: Rus romancı Maksim Gorki, İtalya'dan Rusya'ya geçerken İstanbul'a geldi ve Süleymaniye Camii ile bazı müzeleri gezdi.
1963: ABD'li astronot Gordon Cooper, 'Mercury-Atlas 8' adlı kapsülle o güne kadar yapılmış en uzun uzay uçuşunu gerçekleştirmek üzere uzaya fırlatıldı. Cooper uzayda 34 saat 19 dakika kaldı.
1966: Washington'da Vietnam Savaşı'nı protesto eden 8 bin kişi, iki saat boyunca Beyaz Saray çevresinde gösteri yaptı.
1969: Anayasa değişikliğinin Meclis'te kabul edilmesiyle, eski DP'lilere siyasal haklarını iade etme imkanı tanındı.
1983: 12 eylül döneminin ardından demokrasiye geçişte kurulan ilk parti açıklandı: Milliyetçi Demokrasi Partisi.
1984: Bin 256 aydın, "Türkiye'deki demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler" başlıklı dilekçeyi 15 mayıs 1984'te Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e verdi. Aydınlar Dilekçesi olarak bilinen girişime karşı dava açıldı.
1990: Vincent Van Gogh'un yapıtı 'Doktor Gachet'nin Portresi' adlı tablo, o güne kadar bir resim için ödenen en yüksek fiyatla, 82.5 milyon dolara satıldı.
1995: Almanya'da, Türkiye ve Atatürk aleyhinde kampanyalar yürüten ve kendisini halife ilan eden 'Kara Ses Cemalettin Kaplan' öldü.
1997: Alman Kitap Yayımcıları Birliği Barış Ödülü, Yaşar Kemal'e verildi.