Tarihte Bugün - 31 Mayıs

Gerçek adıyla Walter Whitman, 1819'da New York, Long Island'da doğdu. Babası marangozdu. Beş yaşında Brooklyn'e taşındılar.

11 yaşında geçimini sağlamak için okuldan ayrılmak zorunda kaldı. Matbaalarda çıraklık yaptı. Dünya edebiyatını daha küçükken takip etmeye başladı. 16 yaşında yazarlığa, 20 yaşında gazete yayımlamaya başladı.

New York'u ve insanlarını çok iyi tanımasının yanında tiyatro ve müziğe düşkünlüğü, geçmiş edebiyatı derinliğine okumasıyla da zengin bir birikime sahipti.

1855'te yayımladığı 'Leaves of Grass' (Çimen Yaprakları) tam bir şok etkisi yaratmıştı. 'Çimen Yaprakları' ölümün alegorisine farklı bir bakış açısı olarak da bilinir.

Bir halk çocuğu olmakla övünürdü. Halkın arasında yaşamak, halkla kaynaşmak onu gönendirirdi. Şoförler, arabacılar, çiftçiler, denizciler ve ustalarla düşüp kalkardı.

Geçimini alnının teriyle sağlayan kimselere karşı bir yakınlık duyar, devlet başkanından en küçük çırağa kadar bütün çalışan insanları severdi.

"Yığınlardan söz açmalıyım. Sıradan insanlara bakıyorum da, geleceğe güvenim artıyor" derdi. Şiirlerinde sık sık işçileri anardı: "Ta başından beri erkek işçiler de benim sayfalarımda, kadın işçiler de..."

Walt Whitman'dan bir örnek

Oy Reis! Koca Reis!

Oy reis, koca reis, alnımızın akıyla döndük seferden.
Savuşturup onca bela, onca fırtınayı, sonunda murada erdin.
İşte liman, bak, çanlar çalıyor, bayram ediyor ahali,
Gördüler pupa yelken geliyor, gözüpek, gözü yeşil yelkenli.
Neyleyim, neyleyim ki ama...
Bu kan damlalarını nideyim?
Gayri uzanmış güverteye reis,
Soğumuş ellerini mi öpeyim?

Oy reis, koca reis, kalk da şu çanları dinle bari!
Baksana, senin bayrağın çekilen, senin şarkın söyledikleri!
Senin için bu çiçekler, senin için toplaştılar sahillerde,
Seni çağırıyorlar, bak, senin adın geziyor dillerde!
Gel, reis ağacığım benim,
Kolumun üstüne yatırayım seni.
Çoktan öldüğünü unuttum ama,
Bu kan damlalarını nideyim?

Reis cevap vermiyor sözüme, dudakları söylemez olmuş,
Ağam kolumu duymuyor bile, ne yüreği ne kalbi kalmış.
Sağ salim demir attı gemi, bitti artık sona erdi sefer,
Savuşturup onca belayı, kazanılan bir güzelim zafer.
Bayram etsin sahil, çalsın davullar!
Yalnız bırakın beni gideyim!..
Reisin yattığı güvertenin üstünde
Böyle dolaşmayıp da nideyim?

Çeviri: Can Yücel

Günün diğer önemli olayları

1799: Napolyon Bonaparte, Akka yenilgisinin ardından, savaş meydanını Cezzar Ahmet Paşa kuvvetlerine terk etti.
1809: Avusturyalı besteci Franz Joseph Haydn hayata veda etti.
1930: 'Spagetti western' olarak bilinen filmlerdeki rolleriyle ünlenen ABD'li aktör ve yönetmen Clint Eastwood doğdu.
1933: İstanbul Darülfünunu'nun kapatılıp yerine Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı yeni bir üniversitenin kurulmasına ilişkin
kanun kabul edildi.
1946: Varto ve Hınıs'ta 5.7 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi: 839 kişi öldü, bin 991 ev yıkıldı.
1957: Atatürk Üniversitesi Kanunu kabul edildi.
1960: Türk Ordu Milli Futbol Takımı ikinci defa dünya şampiyonu oldu.
1962: Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann, İsrail'de asılarak idam edildi.
1963: 'Manisa Tarzanı' olarak tanınan Ahmet Bedevi hayatını kaybetti.
1967: Türkiye'de ikinci kez bir hastaya yapay kalp kapakçığı takıldı.
1969: Ünlü soprano Maria Callas, Pier Paolo Pasolini'nin Göreme'de çekeceği 'Medea' filmi için Türkiye'ye geldi.
1974: Devlet memurlarıyla ilgili Kanun Hükmünde Kararname yürürlüğe girdi. Böylece, hafta tatilleri cumartesi ve pazar olmak üzere iki gün oldu.
1983: Milli Güvenlik Konseyi, 79 sayılı bildirisiyle Büyük Türkiye Partisi'ni kapattı.
1983: ABD'li ağır sıklet boks şampiyonu Jack Dempsey yaşamını yitirdi.
1994: 11 gün önce geçirdiği trafik kazasından sonra bitkisel hayata giren müzisyen Uzay Heparı hayatını kaybetti.
1996: Erzurum Dadaşkent Belediye Başkanı Ensar Coşkun, "öğrenciye ev verenin kanalizasyonunu tıkarım. Erkek ve kız öğrenciler kiraladıkları evlerde karı koca hayatı yaşıyor" dedi.
1999: PKK lideri Abdullah Öcalan'ın yargılanmasına İmralı Adası'nda başlandı.