Tarihte Bugün - 1 Haziran

26 şubat 1802'de Fransa'nın Besançon kentinde doğan Victor Hugo'nun babası bir generaldi. Çok genç yaşta şiir yazmaya başlayan Hugo, 15 yaşındayken Fransız Akademisi'nin şiir yarışmasında derece aldı.

Tutkulu ve olağanüstü çalışma gücüne sahip olan Hugo, büyük ve çok yönlü bir yazardı. 1822'den sonra romantizm akımına katıldı. Kısa zamanda büyük ün yaptı.

Yazılarında ruh hallerine en önemli yeri veriyor, garip, olağanüstü, yabansı, duygulandırıcı şeylere karşı büyük bir ilgi gösteriyordu.

1830'da klasikçiliğin sonunu belirten, coşturucu nitelikteki tiyatro eseri 'Hernani'yi sahneye koydu. Bu oyun, gençliğin yeni özlemlerini dile getiriyordu. Bundan sonra Hugo için olağanüstü bir verimlilik dönemi başladı.

1835'ten itibaren, Avrupa'da birçok yolculuk yaptı. Aynı zamanda birkaç tiyatro oyunu yazdı. 1841'de Fransız Akademisi'ne seçildi ve politikaya atıldı. 1845'te Louis-Philippe onu Yüce Meclis üyeliğine atadı.

1848 devrimi patlak verdiği zaman, yoksulluğun bu başkaldırısıyla yakından ilgilenip düzen partisiyle ilişkilerini kesti. Milletvekili oldu.

Güzel konuşmasıyla ve Napolyon Bonaparte'a şiddetli direnişiyle göze çarptı. 2 aralık 1851 hükümet darbesi sırasında barikatlarda çarpıştı ve sonra yurt dışına kaçtı.

Guernesey'e sığınan Hugo, imparatorluk rejimine karşı acımasız taşlama yazıları yazdı, yepyeni bir üslupla birçok roman ve şiir kaleme aldı.

Bu arada 'Yüzyılların Efsanesi'ni (1859-1883) yazdı. Bu destansı eser, dünya tarihini anlatır ve efsaneyle gerçeği sıkı sıkıya birbirine karıştırır.

Özellikle 'Sefiller' (1862) adlı eseriyle olağanüstü bir başarı sağlayan Hugo, 1870 savaşı patlak verip imparatorluk yıkıldığı zaman, Fransa'ya döndü.

Daha sonra edebi faaliyeti geniş ölçüde azaldı. 1885'te Paris'te öldüğü zaman, Fransızlar yasa boğuldu. Halka mal olmuş kişilerin gömüldüğü Paris Pantheon'da toprağa verildi. Hugo ile Fransa'nın en büyük dehalarından biri de ölmüş oluyordu.

Eserleri

Şiir: 'Doğulular', 'Cezalar', 'Dalıp Gitmeler', 'Müthiş Fil', 'Dede Olma Sanatı', 'Bu Çiçek Senin İçin', 'Diana', 'Dilenci', 'Fransa', 'Kadına Sitem', 'Gelin Böceği', 'Ağlamak İçin Gözden Yaş mı Akmalı?'
Oyun: 'Kral Eğleniyor', 'Lucreca Borgia', 'Ruy Blas', 'Burgrave'lar'
Roman: 'Sefiller', 'İzlanda Hanı', 'Notre Dame'ın Kamburu', 'Deniz İşçileri', '31'

Günün diğer önemli olayları

1926: ABD'li efsanevi sinema oyuncusu Marilyn Monreo hayata merhaba dedi.
1929: 1 kasım 1928 tarihli Yeni Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkındaki Kanun gereğince, devlet muamelelerinde ve kayıtlarda tamamen yeni harfler kullanılmaya başlandı.
1930: Resmi ve özel bütün kurumlarda Arap harflerinin kullanılış izni sona erdi.
1930: İstanbul'da Galata Köprüsü'nde 85 yıldır alınan geçiş ücreti kaldırıldı. Köprü 1845'te açıldığında, geçiş tarifesi yayalar için 5 para, hamallar için 10 para, yüklü arabalar için 5 kuruş, yüklü beygirler için 40 para ve koyunlar için 3 para olarak belirlenmişti.
1938: Atatürk, Savarona yatında kalmaya başladı.
1943: İstanbul Radyosu, radyo müdürü Vedat Nedim Tör gözetiminde bir aylık deneme yayınına başladı.
1958: Fransa'da General Charles De Gaulle başbakan oldu.
1968: Görme ve işitme engelli olmasına rağmen kendini bir yazar ve hatip olarak yetiştirmeyi başaran ve insan iradesinin simgesi olarak saygı gören ABD'li kadın yazar Helen Keller yaşamını yitirdi.
1971: İstanbul Maltepe'de bir evde, Mahir Çayan ile Hüseyin Cevahir tarafından rehin tutulan Sibel Erkan, bir operasyonla kurtarıldı. Çatışmada Hüseyin Cevahir öldü, Mahir Çayan yaralandı.
1973: Yunan hükümeti monarşiyi kaldırarak Cumhuriyet ilan etti.
1974: Kanadalı şarkıcı Alanis Morissette doğdu.
1978: Milliyetçi Hareket Partisi milletvekilleri müftülerin de nikah kıyması için yasa teklifi verdi.
1981: Adalet Ağaoğlu'nun 'Fikrimin İnce Gülü' isimli romanı toplatıldı.
1985: Diyarbakır'ın Ergani ilçesi yakınlarındaki Çayönü höyüğü kazılarında, yaklaşık 9 bin yıl öncesine ait ve içinde insan kafatası bulunan bir yapı bulundu.
2000: İşsizlik Sigortası yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeyle zorunlu tasarruf uygulaması sona erdi.