Tarihte Bugün - 11 Şubat

Güney Afrika'nın seçimle başa gelen ilk devlet başkanı olan Nelson Rolihlahla Mandela, 18 temmuz 1918'de Umtata'da dünyaya geldi. Xhosa (Zosa) dilini konuşan Tembu kabilesinden olan Mandela'nın babası bu kabilenin şefiydi.

Lise tahsilinden sonra Fort Hare University College'a girdi. Burada okurken siyasi olaylara karıştı. Bir öğrenci boykotuna karıştığı ve organize ettiği gerekçesiyle okuldan uzaklaştırıldı. Bu yüzden Transvaal'a yerleşti.

Burada bir süre madenlerde polis memurluğu yaptı. Yarıda bıraktığı eğitimine mektupla öğretim yoluyla devam etti. 1942'de Witwaterstrand Üniversitesi Hukuk bölümünü bitirerek ülkenin ilk siyah avukatı oldu.

1944'te ırk ayrımına karşı yerli halkın kurduğu Afrika Milli Kongresi'ne katıldı. Çok kısa zamanda kongrenin Gençlik Birliği Başkanlığı'na seçildi. Siyahların kurtuluş hareketi önderlerinden biri durumuna geldi.

1961 yılında, ırkçılığa karşı silahlı mücadeleyi üstlenen ve kongrenin askeri kanadı özelliğindeki Umkonto ve Sizwe'yi de (Milli Mızrak) kurarak başkanı oldu.

Ocak 1962'de destek aramak için geziye çıktı. İngiltere'yi ve Afrika ülkelerini dolaştı. Afrika ülkeleri ile sosyalist ülkelerden silah ve para yardımı temin etti.

Dönüşünde izinsiz yurtdışına çıkmak, halkı kışkırtmak, sabotajlar ve suikastlar düzenlemek iddialarıyla yargılandı. Halkın, tamamının temsil edilmediği ve beyazların temsil edildiği parlamentonun çıkardığı kanunlara uymak zorunda olmadığını savundu.

Beyaz yönetim tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Bu davranışıyla ırk ayrımına karşı mücadele eden Afrikalı siyahların simgesi oldu.

Nelson Mandela, dünyanın en ünlü mahkumu olarak anılır. Güney Afrika'da 27 yıl hapiste kaldıktan sonra 1980'li yıllarda, ırkçılığa karşı mücadelenin bütün dünyada yoğunlaşması üzerine adı duyuldu.

1990'da 71 yaşındayken, Güney Afrika Devlet Başkanı De Klerk tarafından şartsız olarak serbest bırakıldı. "Mücadele benim hayatımdır. Hayatımın sonuna kadar bağımsızlık için mücadele edeceğim" şiarı halk arasında onu bayraklaştırdı.

Özgürlüğüne kavuşunca demokratik bir Güney Afrika kurulması için çalıştı ve kurdu. Güney Afrika'nın seçimle başa gelen ilk devlet başkanı oldu, tüm Afrika'da özgürlükçülerin idolü haline geldi.

1981'de Bruno Kreisky İnsan Hakları ve 1983'te UNESCO Simon Bolivar ödüllerini aldı. Türkiye Cumhuriyeti tarafından verilmesi kararlaştırılan 1992 Atatürk Barış Ödülü'nü almayı kabul etmedi. 1993'te De Klerk ile beraber Nobel Barış Ödülü aldı.

Güney Afrika'da, kendi kabilesindeki büyüklerin taktıkları 'Madiba' lakabıyla tanınır.

Günün diğer önemli olayları

1847: Bilim adamı ve mucit Thomas Edison doğdu.
1926: Siirt Milletvekili Mahmut Bey'in (Soydan) kurduğu Milliyet gazetesi yayımlanmaya başladı.
1936: İstanbul'da kar fırtınası: Binalar yıkıldı, 120 kadar tekne battı ve Unkapanı Köprüsü parçalandı.
1945: İngiltere Başbakanı Sir Winston Churchill, ABD Cumhurbaşkanı Franklin Roosevelt ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Josef Stalin'in bir araya geldiği, 4 şubatta başlayan Yalta Konferansı sona erdi. İkinci Dünya Savaşı sonrasında, dünya düzeninin esasları belirlendi.
1953: İstanbul Gazeteciler Cemiyeti gericilikle savaşım için Ulusal Dayanışma Cephesi kurmayı kararlaştırdı.
1959: Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla ilgili Zürih Anlaşması, Türkiye ile Yunanistan arasında imzalandı.
1961: Adalet Partisi, Ragıp Gümüşpala'nın başkanlığında kuruldu.
1965: ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, hava ve deniz kuvvetlerine, Kuzey Vietnam Halk Cumhuriyeti'ndeki askeri hedeflerin bombalanması emrini verdi.
1979: İran'da Humeyni yanlıları Başbakanlık binasını ele geçirdi, Şah'ın Başbakanı Bahtiyar istifa etti.
2001: Eski Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nezih Demirkent vefat etti.