Gitar Akor Şemaları Nasıl Okunur?

Gitar Akor Şeması Nedir?

Gitar akor şeması, bir akorun gitar klavyesinde parmaklarla nasıl basılacağını görsel olarak gösteren diyagramdır. Özellikle yeni başlayan gitaristler için akorların hangi perde ve tellere basılacağını anlamayı kolaylaştırır.

Bir akor şemasında genellikle gitarın telleri dikey çizgilerle, perdeler ise yatay çizgilerle gösterilir. Parmakların yerleştirileceği noktalar da daire veya benzeri işaretlerle belirtilir.

Akor Şemasındaki Dikey Çizgiler Ne Anlama Gelir?

Akor diyagramındaki dikey çizgiler gitarın tellerini temsil eder.

Standart akortta gitarın altı teli şu şekildedir:

• Kalın Mi – E
• La – A
• Re – D
• Sol – G
• Si – B
• İnce Mi – e

Şemayı okurken altı dikey çizginin altı gitar telini temsil ettiğini bilmek gerekir.

Bazı akor şemalarında kalın tel solda, ince tel sağda gösterilir. Bu nedenle şemanın yönünü kontrol etmek önemlidir.

Yatay Çizgiler Ne Anlama Gelir?

Akor şemasındaki yatay çizgiler perdeleri gösterir.

Örneğin ilk yatay çizgi, gitarın 1. perdesinin konumunu belirtir. Altındaki çizgiler ise sonraki perdeleri gösterir.

Şemanın en üst kısmında kalın bir çizgi bulunuyorsa bu çizgi genellikle gitarın üst eşik kısmını temsil eder. Bu durumda şema çoğunlukla ilk perdelerden başlıyor demektir.

Akor Şemasındaki Noktalar Ne Anlama Gelir?

Şemada tellerin ve perdelerin kesiştiği noktalarda bulunan daireler, parmakların basması gereken yerleri gösterir.

Örneğin bir daire 2. perde ile A telinin kesiştiği noktadaysa A telinin 2. perdesine basılması gerekir.

Bu nedenle akor şemasını okurken:

Tel + perde = parmağın basacağı konum

şeklinde düşünmek faydalıdır.

Akor Şemalarındaki Parmak Numaraları

Bazı akor şemalarında parmak numaraları da bulunur.

Genellikle:

• 1 = İşaret parmağı
• 2 = Orta parmak
• 3 = Yüzük parmağı
• 4 = Serçe parmak

şeklinde gösterilir.

Örneğin bir noktada "1" yazıyorsa işaret parmağının o konuma yerleştirilmesi gerektiği anlaşılır.

Bu numaralar özellikle yeni başlayanlar için akor şeklini daha kolay öğrenmeye yardımcı olabilir.

Akor Şemasında X İşareti Ne Anlama Gelir?

Akor diyagramının üst kısmında bazı tellerin üzerinde X işareti bulunabilir.

X = O tel çalınmaz.

Örneğin bir akor şemasında kalın Mi telinin üzerinde X bulunuyorsa ritim sırasında bu tele vurmamaya dikkat edilir.

Bu işaret özellikle hangi tellerin akora dahil olmadığını anlamak açısından önemlidir.

Akor Şemasında O İşareti Ne Anlama Gelir?

Bazı şemalarda tellerin üzerinde O veya 0 şeklinde işaret bulunabilir.

O = Açık tel çalınır.

Yani o tel üzerinde herhangi bir perdeye basılmaz ve tel açık şekilde çalınır.

Kısaca:

X = Çalma

O = Açık çal

şeklinde akılda tutulabilir.

Akor Şeması Nasıl Adım Adım Okunur?

Bir akor şemasını okurken şu sırayı takip edebilirsiniz:

1. Öncelikle akorun adına bakın.

2. Şemadaki altı dikey çizgiyi inceleyin.

3. Yatay çizgilerin perde konumlarını belirleyin.

4. Noktaların hangi tel ve perdede bulunduğunu kontrol edin.

5. Parmak numaraları varsa hangi parmağın kullanılacağını belirleyin.

6. X işaretli telleri çalmayın.

7. O işaretli telleri açık olarak çalın.

8. Akoru oluşturduktan sonra telleri tek tek kontrol edin.

Örneğin C Majör Akor Şeması Nasıl Anlaşılır?

C Majör akorunun temel parmak yerleşiminde:

• İşaret parmağı B telinin 1. perdesine,
• Orta parmak D telinin 2. perdesine,
• Yüzük parmağı A telinin 3. perdesine

yerleştirilir.

Kalın Mi teli genellikle çalınmaz. Diğer uygun teller ise akorun yapısına göre çalınır.

Bu bilgileri akor şemasındaki noktalar, X ve O işaretleri sayesinde görsel olarak takip edebilirsiniz.

Bare Akor Şemaları Nasıl Okunur?

Bare akorlarda işaret parmağı aynı anda birden fazla tele basar.

Şemalarda bu durum bazen uzun bir çizgiyle veya işaret parmağının birden fazla teli kapsadığını gösteren özel bir işaretle belirtilir.

Örneğin F Majör gibi bare içeren akorlarda işaret parmağı birden fazla tel üzerinde aynı perdeyi tutar.

Bu nedenle bare akor şemasını okurken yalnızca tek tek noktaları değil, işaret parmağının aynı anda kapsadığı telleri de dikkate almak gerekir.

Akor Şemasını Gitar Üzerinde Uygulama

Bir akor şemasını elinize aldığınızda önce gitarı doğru akort etmek faydalıdır.

Daha sonra şemadaki noktaları tek tek takip ederek parmaklarınızı yerleştirin.

Akoru oluşturduktan sonra telleri tek tek çalın. Bozuk veya susturulmuş bir ses varsa ilgili parmağın konumunu kontrol edin.

Bu yöntem, akoru doğrudan ritim içerisinde çalmaya çalışmaktan daha kontrollü bir başlangıç sağlayabilir.

Akor Şemalarını Okurken Yapılan Hatalar

• Tellerin yönünü yanlış anlamak.

• X işaretini açık tel olarak düşünmek.

• O işaretli teli susturmak.

• Perde numaralarını kontrol etmemek.

• Parmak numaralarını yanlış yorumlamak.

• Bare işaretini tek bir parmak noktası sanmak.

• Akoru oluşturduktan sonra telleri tek tek kontrol etmemek.

Sonuç

Gitar akor şemalarını okumak, temel işaretlerin ne anlama geldiğini öğrendikten sonra oldukça kolaylaşır. Dikey çizgiler gitar tellerini, yatay çizgiler perdeleri, noktalar parmakların basacağı yerleri gösterir.

X işareti telin çalınmayacağını, O işareti ise telin açık çalınacağını belirtir. Parmak numaraları ise hangi parmağın kullanılacağını gösterir.

Akor şemalarını öğrenirken önce C, G, Am, D ve E gibi temel akorlarla çalışmak, ardından F gibi bare içeren akorlara geçmek gitar klavyesini tanımayı kolaylaştırabilir.

Kaynak: Temel gitar ve müzik teorisi bilgileri