Hapşırma Neden Olur? Sürekli Hapşırmanın Sebepleri Nelerdir?
Hapşırma Neden Olur? Sürekli Hapşırmanın Sebepleri Nelerdir?
Hapşırma Neden Olur?
Hapşırma, burun ve üst solunum yollarına giren tahriş edici maddelerin dışarı atılmasına yardımcı olan doğal bir reflekstir. Burundaki sinir uçları çeşitli maddeler tarafından uyarıldığında beyne sinyal gönderilir ve bunun sonucunda hapşırma gerçekleşir.
Tek başına hapşırmak çoğu zaman ciddi bir sağlık sorununun göstergesi değildir. Ancak sürekli veya çok sık hapşırma; alerji, enfeksiyon ya da çevresel tahriş gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.
Hapşırmanın Yaygın Nedenleri Nelerdir?
Hapşırmaya neden olabilecek birçok farklı durum bulunur. En yaygın nedenler arasında şunlar yer alır:
• Polen ve mevsimsel alerjiler
• Ev tozu ve toz akarları
• Hayvan tüyü veya deri döküntüleri
• Soğuk algınlığı
• Grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonları
• Burun içinin kuruması
• Sigara dumanı
• Parfüm ve yoğun kokular
• Hava kirliliği
• Ani sıcaklık değişiklikleri
• Baharat veya bazı yiyeceklerin burun refleksini tetiklemesi
• Parlak ışığa maruz kalma
Sürekli Hapşırmanın Sebepleri Nelerdir?
Gün boyunca tekrar tekrar hapşırmak özellikle alerjik rinit gibi durumlarda görülebilir. Polen, ev tozu veya hayvan kaynaklı alerjenlerle karşılaşılması burun mukozasının sürekli uyarılmasına neden olabilir.
Sürekli hapşırmaya burun akıntısı, burun kaşıntısı ve gözlerde sulanma da eşlik ediyorsa alerji olasılığı değerlendirilebilir.
Bunun yanında uzun süren burun tahrişi, enfeksiyonlar veya çevresel faktörler de sık hapşırmaya yol açabilir.
Alerji Hapşırmaya Neden Olur mu?
Evet. Alerjiler sık hapşırmanın önemli nedenleri arasında bulunur. Özellikle polen, ev tozu akarları ve hayvan kaynaklı alerjenler burun içindeki bağışıklık yanıtını tetikleyebilir.
Alerjiye bağlı hapşırmada genellikle burun akıntısı, burun tıkanıklığı, burun veya gözlerde kaşıntı ve gözlerde sulanma gibi başka belirtiler de görülebilir.
Belirtilerin belirli mevsimlerde veya belirli ortamlarda artması da alerjik nedenleri düşündürebilir.
Soğuk Algınlığı Hapşırtır mı?
Soğuk algınlığı gibi viral solunum yolu enfeksiyonlarında burun ve boğaz bölgesinde tahriş meydana gelebilir. Bu tahriş hapşırma refleksini artırabilir.
Enfeksiyona bağlı hapşırmaya burun akıntısı, burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı, öksürük ve halsizlik gibi belirtiler eşlik edebilir.
Toz ve Koku Neden Hapşırtır?
Toz, duman, parfüm ve yoğun temizlik ürünlerinin kokuları burun içindeki hassas dokuları tahriş edebilir. Bunun sonucunda alerji bulunmasa bile hapşırma meydana gelebilir.
Bu tür durumlarda tetikleyici maddeden uzaklaşmak ve ortamı havalandırmak belirtilerin azalmasına yardımcı olabilir.
Güneşe Bakınca Hapşırmak Normal mi?
Bazı kişiler parlak ışığa veya güneş ışığına maruz kaldığında hapşırabilir. Bu durum ışıkla tetiklenen hapşırma refleksi olarak bilinir.
Genellikle zararsız bir refleks olarak kabul edilir ve tek başına bir hastalık anlamına gelmez.
Hapşırmayı Azaltmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?
Hapşırmanın nedeni ortadan kaldırıldığında şikâyetler de azalabilir. Özellikle çevresel tetikleyicilerin belirlenmesi önemlidir.
• Tozlu ortamlardan mümkün olduğunca uzak durmak
• Yaşam alanlarını düzenli olarak havalandırmak
• Sigara dumanından uzak durmak
• Yoğun parfüm ve kokulardan kaçınmak
• Polen dönemlerinde dış ortam koşullarına dikkat etmek
• Burun kuruluğuna neden olabilecek çok kuru ortamlardan kaçınmak
• Elleri düzenli olarak yıkamak
• Hapşırırken ağız ve burnu dirseğin iç kısmıyla veya tek kullanımlık mendille kapatmak
Alerji veya başka bir sağlık sorunu düşünülüyorsa ilaç kullanmadan önce sağlık uzmanına danışılmalıdır.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Hapşırma uzun süre devam ediyor, günlük yaşamı etkiliyor veya sık sık tekrarlıyorsa nedeninin araştırılması için doktora başvurulabilir.
Özellikle nefes almada güçlük, hırıltı, yüzde veya boğazda belirgin şişme gibi ciddi belirtiler ortaya çıkarsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Hapşırmaya uzun süren burun tıkanıklığı, yoğun burun akıntısı, tekrarlayan sinüs şikâyetleri veya başka rahatsız edici belirtiler eşlik ediyorsa sağlık uzmanından yardım alınması uygun olur.
Sonuç
Hapşırma, burun ve solunum yollarını tahriş edici maddelerden temizlemeye yardımcı olan doğal bir reflekstir. Alerjiler, soğuk algınlığı, toz, duman, yoğun kokular ve bazı çevresel faktörler hapşırmayı tetikleyebilir.
Sürekli hapşırmanın nedenini belirlemek için hapşırmanın ne zaman başladığı, hangi ortamlarda arttığı ve beraberinde hangi belirtilerin bulunduğu önemlidir.
Hapşırma uzun süre devam ediyor veya nefes darlığı gibi ciddi belirtilerle birlikte görülüyorsa sağlık uzmanına başvurulmalıdır.
Kaynak: Sağlık Bakanlığı ve güvenilir sağlık kaynakları
|