Gaz Problemi Neden Olur? Gaz Nasıl Giderilir?
Gaz Problemi Neden Olur? Gaz Nasıl Giderilir?
Gaz Problemi Neden Olur?
Gaz, sindirim sisteminin normal bir parçasıdır. Yemek yerken veya içerken hava yutulması ve bağırsaklarda besinlerin sindirilmesi sırasında gaz oluşabilir. Gazın bağırsaklarda birikmesi ise karında şişkinlik, dolgunluk, guruldama ve rahatsızlık hissine yol açabilir.
Gaz probleminin ne kadar sık yaşandığı ve hangi durumlarda arttığı kişiden kişiye değişebilir. Beslenme alışkanlıkları, bağırsak hareketleri ve bazı sindirim sistemi sorunları gaz şikâyetlerini etkileyebilir.
Gaz Probleminin Yaygın Nedenleri Nelerdir?
Gaz şikâyetlerine neden olabilecek bazı yaygın durumlar şunlardır:
• Yemek yerken fazla hava yutmak
• Çok hızlı yemek yemek
• Gazlı içecek tüketmek
• Sakız çiğnemek
• Kuru baklagiller ve bazı sebzeler
• Bazı besinlere karşı intolerans
• Kabızlık
• Hazımsızlık
• Mide ve bağırsak enfeksiyonları
• İrritabl bağırsak sendromu gibi sindirim sistemi sorunları
• Stres ve kaygı
Gazın tek başına bir hastalık olmadığı, ancak bazı sağlık sorunlarının belirtisi olabileceği unutulmamalıdır.
Fazla Gaz Neden Olur?
Bazı kişilerde bağırsaklarda normalden daha fazla gaz oluşabilir veya oluşan gazın bağırsaklardan ilerlemesi ve dışarı atılması zorlaşabilir.
Hızlı yemek yemek, yemek sırasında konuşmak, sakız çiğnemek ve gazlı içecek tüketmek daha fazla hava yutulmasına neden olabilir.
Ayrıca bazı karbonhidratların bağırsak bakterileri tarafından parçalanması sırasında gaz oluşması normaldir. Kişinin belirli yiyecekleri tükettikten sonra sürekli gaz problemi yaşaması durumunda beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi faydalı olabilir.
Gaz Nasıl Giderilir?
Hafif gaz şikâyetlerinde günlük alışkanlıklarda yapılabilecek bazı değişiklikler rahatlama sağlayabilir.
• Yemekleri yavaş ve iyi çiğneyerek yemek
• Gazlı içecekleri sınırlamak
• Sakız çiğnemekten kaçınmak
• Gün içinde yeterli su tüketmek
• Düzenli hareket etmek
• Büyük öğünler yerine daha küçük öğünleri tercih etmek
• Şikâyeti artıran yiyecekleri gözlemlemek
• Kabızlık varsa bağırsak düzenini destekleyecek alışkanlıklara dikkat etmek
Gazın tamamen ortadan kaldırılması her zaman gerekli değildir. Amaç, kişiyi rahatsız eden aşırı gaz ve şişkinliğin nedenini belirleyerek şikâyetleri azaltmaktır.
Gaz Yapan Yiyecekler Nelerdir?
Bazı yiyecekler bazı kişilerde gaz oluşumunu artırabilir. Kuru fasulye, nohut ve mercimek gibi kuru baklagiller ile bazı sebzeler buna örnek gösterilebilir.
Gazlı içecekler de sindirim sistemine ekstra gaz girmesine neden olabilir.
Ancak gaz yapan yiyecekler kişiden kişiye değişir. Bir kişinin rahatlıkla tükettiği bir yiyecek başka bir kişide şişkinlik ve gaz oluşturabilir.
Bu nedenle gereksiz yere çok sayıda yiyeceği beslenme düzeninden çıkarmak yerine, şikâyetlerin hangi yiyeceklerden sonra ortaya çıktığını takip etmek daha uygun olabilir.
Kabızlık Gaz Problemini Artırır mı?
Evet. Kabızlık sırasında dışkının bağırsaklardan ilerlemesi yavaşlayabilir ve bazı kişilerde gaz ile şişkinlik şikâyetleri artabilir.
Yeterli sıvı tüketmek, düzenli hareket etmek ve kişinin tolere edebildiği miktarda lif içeren besinleri dengeli şekilde tüketmek bağırsak düzeninin desteklenmesine yardımcı olabilir.
Kabızlık uzun süre devam ediyor veya şiddetli karın ağrısı gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa doktora başvurulmalıdır.
Gaz Problemi Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?
Gaz ve şişkinlik çoğu zaman ciddi bir soruna işaret etmez. Ancak yeni başlayan, sürekli tekrarlayan veya giderek artan gaz şikâyetlerinin altında başka bir sağlık sorunu bulunabilir.
Özellikle gaz probleminin yanında aşağıdaki belirtiler varsa sağlık uzmanına başvurulmalıdır:
• Şiddetli veya sürekli karın ağrısı
• Tekrarlayan kusma
• Dışkıda kan
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Uzun süren ishal veya kabızlık
• Yüksek ateş
• Karında belirgin ve giderek artan şişlik
• Gaz ve dışkı çıkaramama
Ani başlayan şiddetli karın ağrısı, belirgin karın şişliği ve kusma ile birlikte gaz veya dışkı çıkaramama gibi durumlarda acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Gaz Problemi Sürekli Oluyorsa Ne Yapılmalı?
Gaz şikâyeti uzun süredir devam ediyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa yalnızca yiyecekleri değiştirmekle yetinmemek gerekir.
Doktor değerlendirmesinde beslenme alışkanlıkları, bağırsak düzeni, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden diğer belirtiler dikkate alınabilir. Gerekli görülürse besin intoleransları veya sindirim sistemiyle ilgili diğer sorunlar araştırılabilir.
Gaz probleminin belirli yiyeceklerle ilişkili olduğu düşünülüyorsa tüketilen besinler ve ortaya çıkan belirtiler bir süre takip edilerek sağlık uzmanıyla paylaşılabilir.
Sonuç
Gaz, sindirim sisteminin doğal bir sonucudur. Ancak fazla hava yutmak, hızlı yemek yemek, gazlı içecekler, bazı yiyecekler, kabızlık ve çeşitli sindirim sistemi sorunları gaz şikâyetlerini artırabilir.
Yemekleri yavaş tüketmek, gazlı içecekleri sınırlamak, yeterli su içmek ve düzenli hareket etmek hafif gaz problemlerinin azalmasına yardımcı olabilir.
Gaz şikâyeti sürekli hale geliyor veya şiddetli karın ağrısı, kusma, dışkıda kan, açıklanamayan kilo kaybı ya da gaz ve dışkı çıkaramama gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa sağlık uzmanına başvurulmalıdır.
Kaynak: Sağlık Bakanlığı ve güvenilir sağlık kaynakları
|