Gitarda Capo Nedir? Capo Nasıl Kullanılır?

Gitarda Capo Nedir? Capo Nasıl Kullanılır?

Capo Nedir?

Capo, gitarın sapına takılarak belirli bir perde üzerindeki telleri aynı anda bastıran ve gitarın sesini daha tiz bir tona taşıyan küçük bir aparattır. Capo kullanıldığında gitarın akort düzeni değişmez; ancak açık tellerin duyulduğu perde yükseldiği için çalınan akorların gerçek ses yüksekliği artar.

Capo özellikle şarkıların orijinal tonuna yaklaşmak, akorları kolaylaştırmak ve gitarın farklı bir ses karakterine kavuşmasını sağlamak için kullanılır.


Capo Ne İşe Yarar?

Capo'nun temel amacı, gitarın açık akorlarını daha yüksek tonlarda çalmayı kolaylaştırmaktır.

Örneğin gitarı standart şekilde akort ettiğinizde C, G, Am ve F gibi açık akorları biliyorsanız capo kullanarak bu akor şekillerini değiştirmeden daha tiz tonlarda çalabilirsiniz.

Capo özellikle şu durumlarda kullanılır:

• Şarkının tonunu yükseltmek
• Açık akorlarla daha kolay çalmak
• Şarkıcının ses aralığına uygun ton oluşturmak
• Açık tellerin oluşturduğu parlak sesi korumak
• Akorları farklı bir perdeye taşımak
• Bazı şarkılardaki akor geçişlerini kolaylaştırmak


Capo Nasıl Kullanılır?

Capo kullanmak oldukça basittir. Capo, gitarın sapında istediğiniz perdenin hemen arkasına yerleştirilir.

Örneğin:

1. perdeye capo: Gitarın tüm açık telleri 1 perde yükselmiş olur.

2. perdeye capo: Tüm açık teller 2 perde yükselmiş olur.

3. perdeye capo: Tüm açık teller 3 perde yükselmiş olur.

Capo takıldıktan sonra daha önce öğrendiğiniz açık akor şekillerini aynı şekilde kullanmaya devam edebilirsiniz.


Capo Hangi Perdeye Takılır?

Capo'nun takılacağı perde, çalacağınız şarkının istediğiniz tonuna göre belirlenir.

Örneğin capo 2. perdeye takıldığında, açık pozisyonda bastığınız C akorunun gerçek sesi C# veya Db olur.

Benzer şekilde açık G akoru 2. perde capo ile A sesine yükselir.

Bu nedenle capo takıldığında gitarın üzerinde bastığınız akor şekli ile duyulan gerçek akorun adı aynı olmayabilir.


Capo ile Akorlar Nasıl Değişir?

Capo'nun mantığını anlamak için her perdenin sesi bir yarım ses yükselttiğini bilmek önemlidir.

Örneğin capo 2. perdedeyse:

C → D

G → A

Am → Bm

F → G

şeklinde gerçek sesler elde edilir.

Burada gitarist hâlâ C, G, Am ve F akorlarının şekillerini basar; capo ise bu şekilleri iki yarım ses yukarı taşır.


Capo 1. Perdeye Takılırsa Ne Olur?

Capo 1. perdeye takıldığında bütün açık teller bir yarım ses yükselir.

Örneğin:

C → C#

G → G#

Am → A#m

E → F

Bu yöntem, belirli bir şarkıyı daha yüksek bir tonda çalmak gerektiğinde kullanılabilir.


Capo 2. Perdeye Takılırsa Ne Olur?

Capo 2. perdeye takıldığında bütün notalar iki yarım ses yükselir.

Örneğin:

C → D

G → A

Am → Bm

Em → F#m

Bu nedenle capo 2, gitar çalanların sık kullandığı pozisyonlardan biridir.


Capo Takarken Nelere Dikkat Edilmeli?

Capo gitarın perdesine doğru şekilde yerleştirilmelidir. Genellikle capo, perde demirinin hemen arkasına konumlandırılır.

Çok gevşek takılırsa bazı teller yeterince basılmayabilir ve cızırtılı sesler ortaya çıkabilir. Gereğinden fazla sıkmak ise teller üzerinde gereksiz baskı oluşturabilir ve akordun hafifçe bozulmasına neden olabilir.

Capo takıldıktan sonra teller tek tek kontrol edilmeli ve gitarın akordu yeniden kontrol edilmelidir.


Capo ile Akort Yapmak Gerekir mi?

Capo takıldığında gitarın temel akort düzeni değişmez. Ancak capo teller üzerinde baskı oluşturduğu için bazı durumlarda tellerin ses yüksekliği çok az değişebilir.

Bu nedenle capo takıldıktan sonra gitarın akordunu kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.

Özellikle hassas kayıt veya sahne performanslarında capo takıldıktan sonra akort kontrolü önemlidir.


Capo Kullanmak Akorları Kolaylaştırır mı?

Capo bazı şarkıları çalmayı kolaylaştırabilir. Özellikle şarkının orijinal tonu zor bare akorlar gerektiriyorsa, capo kullanarak daha kolay açık akor şekilleri tercih edilebilir.

Örneğin bir şarkıda zor bir akor dizisi yerine capo kullanılarak C, G, Am ve F gibi daha önce öğrenilmiş açık akorlarla benzer armonik yapı elde edilebilir.

Ancak capo her şarkıda akorları otomatik olarak kolaylaştırmaz. Kullanılacak perde ve akor şekilleri şarkının tonuna göre belirlenmelidir.


Sonuç

Capo, gitarın sapına takılan ve tellerin belirli bir perdeden itibaren daha yüksek perdede duyulmasını sağlayan kullanışlı bir aparattır. Capo sayesinde açık akor şekilleri korunarak şarkılar farklı tonlarda çalınabilir.

Özellikle gitar öğrenenler için capo; akorları değiştirmeden şarkının tonunu yükseltmek, şarkıcıya uygun bir ton oluşturmak ve açık tellerin karakteristik sesinden yararlanmak açısından oldukça kullanışlıdır.

Capo kullanırken doğru perdeye yerleştirmek, tellerin temiz ses verdiğini kontrol etmek ve capo takıldıktan sonra akordu yeniden kontrol etmek önemlidir.

Kaynak: Temel gitar çalma ve müzik teorisi bilgileri