Tarihte Bugün - 15 Nisan

Batması imkansız denilen teknolojinin son harikası Titanic, tam 94 yıl önce bugün Atlas Okyanusu'nun soğuk sularına gömülmüştü. Bin 512 kişinin yaşamını yitirdiği kazada dev geminin batması sadece üç saat sürmüştü.

Yapıldığında 20'nci yüzyılın simgesi olarak gösterilen ve 17 bin işçinin emeğiyle ortaya çıkarılan Titanic, daha ilk seferinde sulara gömülmüştü.

İngiltere'nin Southampton Limanı'ndan 1912'de New York'a doğru yola çıktığında 2 bin 227 yolcu birer servet ödeyerek bugüne kadar yapılmış en lüks ve sağlam gemide yerlerini almışlardı.

Birinci sınıf kamaraların 55 bin dolara satıldığı ilk yolculukta Avrupa ve ABD'nin kaymak tabakasının yanı sıra geminin yapımcısı Thomas Andrews de yer alıyordu.

Gemiyi yapan mühendislerin iddiası Titanic'in batmayacağıydı. Her şeyden önce geminin tabanı birbirinden bağımsız kompartmanlardan oluşmuştu.

Herhangi bir nedenle gemi alttan bir darbe aldığında sadece darbeyi alan bölüm su alacaktı. En kötü olasılık olarak iki geminin çarpışması durumunda dahi kompartmanların bir kısmı su alacak ve geminin batması en az üç gün sürecekti.

Bu kadar uzun bir sürede mutlaka yardım geleceği düşünülürse Titanic dünyanın en güvenilir gemisiydi. Üstelik dünyanın en kaliteli çeliği bu gemi için kullanılmıştı.

Ancak ne yazık ki Titanic, dünyanın en büyük deniz faciasının kurbanı olmaktan kurtulamadı. Batmaz denilen gemi üç saat gibi kısa bir sürede Grönland açıklarında Atlas Okyanusu'nun sularına gömüldü.

Soğuk bir nisan akşamı okyanusun dibine inen geminin neden battığını anlamak için ise tam 73 sene beklendi. 1985 yılında bir denizbilimci olan Bob Ballard, Titanic'in enkazını yaklaşık 4 bin metre derinlikte bulmayı başardı.

İlk bilimsel araştırma takımının Titanic'e ulaşması 1991'de gerçekleşti. Dalışta ölenlere saygı amacıyla kişisel eşyalar yukarı çıkarılmadı. Ancak bilimsel araştırmaların sürdürülmesi için gemi enkazından metal parçalar toplandı.

Toplanan parçalar ve enkazın deniz dibindeki görüntüsü Titanic'in bir buzdağına nasıl boyun eğdiğini göz önüne seriyordu. Titanic'i iki ayrıntı batırmıştı. Üstelik bu iki ayrıntı gemiyi, yaratıcılarının en güvendiği noktalardan vurmuştu.

İlk ayrıntı geminin alttan, önden ya da arkadan darbe alacağını hesaplayan mühendisleri yanıltmıştı. Gece karanlığında yol alan Titanic, buzdağını gördüğünde kurtulmak için çok geçti.

Nöbet tutan gözcüler buzdağını fark etmeseydi ve gemi doğrudan buzdağına çarpsaydı önden hasar alacak, ön taraftaki kompartman suyla dolacaktı ve Titanic batmayacaktı.

Fakat buzdağı görüldü ve son bir umutla manevra yapıldı. Dünyanın en büyük gemisi kendini kurtaramadı ve buzdağı geminin yan tarafını baştan sona bir bıçak gibi kesti. Tek kompartman yerine bütün kompartmanlar suyla doldu ve Titanic battı.

Titanic'i tarih yapan ikinci ayrıntı ise dönemin en güçlü çeliğini döken mühendislerin, metale gerekli esnekliği veren maddeleri eklememiş olmalarıydı.

Deniz dibinden çıkarılan çelik parçalarla, günümüzde gemilerde kullanılan çelik üzerinde yapılan testler bunu açıkça ortaya koydu.

Günün diğer önemli olayları

1921: İsyancı Anzavur, Biga yakınlarında öldürüldü.
1922: Kanadalı bilim adamları Frederick G. Banting ve Charles H. Best, şeker hastalığına karşı kullanılan insülini buldu.
1925: Doğu'da isyan başlatan Şeyh Sait yakalandı.
1929: İstanbul'da terzilik mektebi açıldı.
1929: Etnoğrafya Müzesi'nde Birinci Genç Ressamlar Sergisi açıldı. Nurullah Cemal (Berk), Cevat (Dereli), Refik Fazıl (Epikman) gibi sanatçıların eserleri sergilendi.
1931: Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti (Türk Tarih Kurumu) kuruldu.
1933: Ankara-İstanbul tarifeli uçak seferleri başladı.
1934: Kurtuluş Savaşı komutanlarından, Büyük Taarruz'da Dördüncü Kolordu Komutanı olan Kemalettin Sami Paşa öldü.
1946: Milli Kütüphane Hazırlık Bürosu kuruldu. Kütüphane, 15 ağustos 1948'de okuyuculara açıldı.
1967: New York ve San Fransisco'da yaklaşık 200 bin kişi Vietnam Savaşı'nı protesto etti.
1968: Gazeteci, fıkra ve öykü yazarı Selahattin Güngör 72 yaşında vefat etti.
1969: Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet dönemi bakanlarından Prof. Yusuf Kemal Tengirşenk hayata veda etti.
1970: Japonlar ilk elektronik hesap makinesini yaptı.
1980: Fransız düşünür ve yazar Jean Paul Sartre yaşamını yitirdi.
1994: Dünyanın en geniş kapsamlı ticaret antlaşması olan GATT, 120 ülkenin imzasıyla kabul edildi.