Tarihte Bugün - 7 Şubat

I. Ahmet ve Kösem Sultan'ın oğlu olan IV. Murat, 27 temmuz 1612'de doğdu. İyi bir tahsil gördü. Küçük yaşta padişah olarak 1623-1640 yılları arasında 17 yıl tahtta kaldı.

Sultan IV. Murat'ın saltanatını iki devreye ayırmak mümkündür. Henüz 11 yaşındayken tahta geçtiğinden devlet işleri büyük ölçüde annesi Kösem Sultan'ın elinde yürümekteydi.

Delikanlılık çağında idareyi bizzat ele aldıktan sonra şiddet yolu ile zorbaları bastırdı, tekrar devlet hakimiyetini kurdu. Tütün yasağı bahanesiyle kahvehanelerde toplanan zorba takımını sindirdi, şiddetli ceza ve idamlarla tekrar idari ve adli nizamı yarattı.

Tahta geçtiğinde ülkede siyasi ve ekonomik sorunlar çok ağırlaşmış, Anadolu ve Rumeli'de isyancılar etkin duruma geçmişti. Bu dönemde Bağdat Valisi Yusuf Paşa'ydı. Ancak bu bölgenin idaresi zenginliği ile ünlü Subaşı Bekir'in elindeydi.

İdareyi zorla ele geçirmeye çalışan Subaşı Bekir ve Abaza Mehmed Paşa ayaklandı. Vali olmak istediğini bildiren Bekir Subaşı'ya Osmanlı Devleti vali olduğuna ilişkin emirnameyi gönderdi.

Safevi Devleti'nden de daha önce yardım isteyen Subaşı Bekir, Osmanlı Devleti tarafından vali atanınca kendine yardım etmek amacıyla çağırdığı İran askerlerini kovdu. Bu durumdan yararlanmaya çalışan Şah Abbas Bağdat'ı işgal etti.

17 yıl sürecek savaş başladığında IV. Murat daha çocuk yaştaydı. Bu yüzden savaşın ilk yıllarında İran büyük başarılar elde etti. İlerleyen yıllarda Sultan Murat iç isyanları nispeten kontrol altına aldı ve saray içinde düzenlemeler yaptı.

İran meselesine de büyük önem veriyordu. Revan'a sefer kararı aldı ve Üsküdar'daki ordugaha geçti. Eskiden beri bozuk olan sefer düzenini eski haline döndürmek için dikkatli davranıyor, askerin kanunsuz hareketlerini hoş karşılamıyor, hemen ceza veriyordu.

Sefere çıkan Sultan Murat, Konya'da bulunan Mevlana türbesini ziyaret etti. Bayburt'a geldiğinde Sadrazam tarafında karşılandı. Erzurum'da 30 bin asker bıraktıktan sonra 100 bin askerle Revan üzerine yürüdü.

İran ordusu çekilmeye başladı. Revan'ı alan Osmanlı, Aras Nehri boyunca ilerleyerek, eylül 1635'de Tebriz'i geri aldı. Ancak kışa girilmesi ve Sultan'ın hastalığı dolayısıyla İstanbul'a geri dönüldü. Bundan yararlanan İran bölgede yeni işgallere başladı.

Sultan IV. Murat, İran'ın doğuda yeni işgallere başlaması ve büyük güçlükle geri alınan Revan'ın kaybedilmesi üzerine, yeniden Bağdat Seferi'ne çıkmaya karar verdi.

Osmanlı ordusu İstanbul'dan hareketinin 197'nci günü olan 16 kasım 1638'de Bağdat'a geldi. 37 günlük kuşatma ve çarpışmalardan sonra Sultan Murat, genel saldırıya geçilmesine karar verdi. Sabah erkenden başlayan hücum sonunda kale teslim oldu.

Yapılan Kasr-ı Şirin Antlaşması'yla Azerbaycan ve Revan Safevilerde, Bağdat Osmanlılarda kaldı. İki ülke arasındaki Zağros Dağları sınır kabul edildi. Bugünkü Türk-İran sınırı büyük ölçüde bu antlaşmayla çizilen sınır esasına dayanır.

Bu antlaşmayla 14 yıl 11 ay önce bir ihanet sebebiyle Safevilere geçen Bağdat, artık kesin olarak Osmanlı idaresine geçti. Sultan IV. Murad bu zaferden sonra Bağdat Fatihi diye anıldı.

Sultan Murat döneminin önemli olaylarından biri de Hezarfen Ahmed Çelebi'nin Galata Kulesi'nden Üsküdar'a uçmasıydı. 7 şubat 1640'ta, 28 yaşındayken niksir hastalığından dolayı vefat etti. Dört erkek, altı kız çocuk sahibiydi.

Günün diğer önemli olayları

1695: Padişah II. Ahmet öldü. 50 yaşında tahta çıkan ve dört yıl saltanat süren II. Ahmet'ten sonra, II. Mustafa tahta çıktı.
1924: Nezihe Muhittin'in başkanlığında Türk Kadınlar Birliği kuruldu.
1952: Türk Ticaret ve Sanayi Odaları ile Ticaret Borsaları Birliği kuruldu.
1966: Kurtuluş Savaşı komutanlarından, Genelkurmay başkanlarından Orgeneral Abdurrahman Nafiz Gürman öldü.
1973: TBMM'de kabul edilen yasayla Maraş iline kahramanlık unvanı verilerek, adı Kahramanmaraş oldu.
1976: ABD'de, Lockheed firmasının Başkanı Kotchian'ın uçak satışı için Türkiye'deki müşavirlik firmasına da 876 bin dolar rüşvet verildiğine ilişkin açıklaması, Meclise getirildi. Ankara Savcılığı 11 şubatta soruşturma açtırdı ve Lockheed firması Temsilcisi Nezihi Dural'ın defterlerine ve banka hesaplarına el konuldu. Genelkurmay Başkanlığı 13 şubatta konunun soruşturulduğunu açıkladı.
1984: ABD'li astronot Bruce McCandless, uzayda ilk kez serbest yürüyüş yaptı.
1992: Avrupa Topluluğu üyesi ülkeler arasında Avrupa Birliği'ni oluşturan Maastricht Antlaşması imzalandı.
1995: Uzay mekiği Discovery, Rus uzay istasyonu Mir ile tarihi buluşmasını gerçekleştirdi.
1999: Ürdün Kralı Hüseyin Bin Tallal öldü. Veliaht Prens II. Abdullah babasının yerine geçti.